دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
یکشنبه ۱۳ آذر ۱۴۰۱

طلاق صوري با اعمال شاقه!
 
معافيت فرزند از سربازي و استفاده از حقوق والد فوت شده دو علت اصلي طلاق صوري است.
كلي فكر كردند تا به اين نتيجه رسيدند كه از هم جدا شوند. آن هم نه واقعي. فقط داخل شناسنامه. وقتش بود كه پسرشان به سربازي برود. بايد كاري مي كردند. هيچ قانوني شامل حال او نمي شد و دل شان نمي آمد كه تنها پسرشان راهي ديار غربت شود. همين شد كه تصميم گرفتند از هم جدا شوند، زيرا تنها راهي به نظرشان مي آمد كه جلوي سربازي رفتن او را بگيرند.

از اين دست اتفاق ها كم نمي افتد. براساس آمار سازمان ثبت احوال سال گذشته بيش از 200هزار طلاق در كل كشور ثبت شده است كه به گفته عبدالرضا مصري، نايب رئيس مجلس شوراي اسلامي، حدود 30درصد اين طلاق ها صوري بوده است.

او به اين نكته تاكيد مي كند كه همان افرادي كه طلاق مي گيرند بلافاصله درخواست صيغه ٩٩ ساله مي دهند تا به زندگي مشترك خود ادامه دهند.

مصري دريافت حقوق پدر بازنشسته شده توسط فرزند دختر را يكي ديگر از عوامل طلاق هاي صوري عنوان مي كند و ادامه مي دهد: «طلاق مي گيرند تا طلاق نامه ارائه كرده و زن حقوق پدر فوت شده را بگيرد. اين وضعيت باعث شده حداقل 50درصد بودجه كشور براي چنين هزينه هايي پرداخت شود، همچنين صندوق تامين اجتماعي بيش از 40هزار ميليارد تومان استقراض بانكي داشته تا مستمري بازنشستگان را بدهند.»

طلاقي براي دريافت حقوق

اين ماجرا براي امروز و ديروز نيست و سال هاست ماجراي طلاق هاي صوري براي دريافت حقوق پدر يا مادر فوت شده توسط زناني كه ادعا مي كنند سرپرست خانواده هستند، ادامه دارد و اين كار به عنوان شگردي براي دريافت مستمري پدر و مادر فوت شده صورت مي گيرد.

همين ماجرا سبب شده بود كه برخي از كارشناسان توصيه كنند بعد از طلاق وضعيت زوج هاي از هم جدا شده بررسي شود تا مشخص شود واقعا از هم جدا شده اند يا دوباره سر زندگي مشترك خود برگشته اند كه پيگيري ها به دلايل مختلف عملا اتفاق نمي افتد.

اين در حالي است كه براساس ماده ٨٣ قانون تامين اجتماعي در صورتي كه فرد بازنشسته مستمري بگير از دنيا برود، همسر متوفي ٥٠درصد و فرزندان او تا ٢٥درصد در صورتي كه حائز شرايط باشند مي توانند از حقوق او استفاده كنند. درواقع دختران بازمانده تا زماني كه همسر و شغلي نداشته باشند، مي توانند مستمري بيمه شده يا مستمري بگير مرحوم را دريافت كنند و پس از ازدواج تحت شمول گرفتن مستمري پدر يا مادر فوت نشده نخواهند بود، از اين رو در برخي موارد شاهد طلاق هاي صوري و سپس رجوع شرعي و نه رسمي به همسر براي گرفتن مستمري پدر يا مادر توسط زنان هستيم.

بيشتر مواقع طلاق صوري براي بحث حمايت است

به اعتقاد بسياري از كارشناسان با تغيير وضعيت اقتصادي خانواده ها انجام طلاق هاي صوري نيز تا حدودي بيشتر شده كه علت اغلب آنها مباحث حمايتي است.

دكتر فهيمه سعيد درباره اين عارضه در كشور مي گويد: «يكي از دلايل طلاق هاي صوري به دليل افزايش حمايت صورت مي گيرد. در واقع برخي از اين راه استفاده مي كنند تا بتوانند از سيستم هاي حمايتي مانند حقوق پدر يا مادر استفاده كنند. موردي كه در اين سال ها خيلي زياد باب شده، سوءاستفاده از طلاق صوري براي جلوگيري از سربازي رفتن پسران است، زيرا وقتي پسري سرپرست خانواده باشد، از رفتن به سربازي معاف مي شود.»

او با تاكيد بر اينكه بسياري از خانواده ها از سربازي رفتن فرزندان شان واهمه دارند، ادامه مي دهد: «موضوع سربازي از چند جهت خانواده ها را تحت تاثير قرار مي دهد. وقتي پسري به سربازي مي رود نه تنها خانواده تا دو سال از شرايط فرزندشان نگران هستند، بلكه او مي تواند تا حدودي با كار كردن وضعيت اقتصادي خانواده ها را بهبود ببخشد، به همين دليل خانواده ها ترجيح مي دهند براي فرزندشان دوره سربازي را حذف كنند.

او معتقد است كه اين راهي براي سوءاستفاده فراهم مي كند و بسياري افراد براي اينكه از حقوق پدر و مادرش استفاده كنند اقدام به طلاق صوري مي كنند. تبعات اين كار اين است كه آمار طلاق در دفاتر ثبت اسناد بالا مي رود و شركت هاي بيمه اي نيز مجبور مي شوند بار بيشتري را تحمل كنند.

سعيد با اشاره به اينكه در بيشتر مواقع اين زن است كه با طلاق صوري حقوق پدر و مادر خود را مي گيرد، ادامه مي دهد: «شرايط سخت اقتصادي سبب مي شود كه برخي از زنان كه استقلال مالي ندارند پس از فوت پدر يا مادر اقدام به طلاق صوري و استفاده از اين حقوق مي كنند، علتش هم روشن است؛ در بسياري از موارد هميشه زن خصوصا زنان خانه دار احساس نياز و وابستگي مالي به همسر دارند و اين ترفند بيشتر به اين دليل رخ مي دهد كه زن استقلال مالي پيدا كند و احساس نياز مالي به همسرش كاهش يابد.

طلاق صوري در خانواده هاي سرد

او توضيح مي دهد كه بيشتر اين طلاق هاي صوري در خانواده هايي رخ مي دهد كه روابط زن و شوهر آنقدرها هم با هم خوب نيست و در تشريح آن مي گويد: «اصولا در چنين شرايطي زن و مرد به نوعي به طلاق عاطفي رسيده اند، اما به هر دليلي هم حاضر به جدايي رسمي نيستند، به همين دليل با طلاق صوري، خصوصا زن تلاش مي كند شرايط مالي اش را تا حدودي تغيير دهد. در واقع زني تن به اين كار مي دهد كه مهر طلاق در شناسنامه اش بخورد كه احساس امنيت اقتصادي، اجتماعي و عاطفي نداشته باشد و به اين ترتيب طلاق صوري و ورود يك جريان مالي به زندگي اين زن سبب مي شود بار سنگين رواني كه زن از گرفتن مادام پول از همسرش روي دوشش سنگيني مي كند برداشته شود.

او مي گويد متاسفانه با تغيير شرايط اقتصادي مورد ديگري از اين طلاق ها را در خانواده ها مي بينم آن هم به اين گونه است كه زن و شوهر به طور رسمي از هم جدا شده اند، اما به هر دليلي كه مهم ترين آنها اين است كه شرايط اقتصادي سخت شده و امكان كرايه يا خريد خانه براي خيلي ها دشوار شده، زن و شوهر با هم قرار مي گذارند كه در يك خانه زندگي كنند. اين زوج ها كه چند مورد آنها نيز براي گرفتن مشاوره به خودم مراجعه كرده بودند، تعريف كردند كه هر كدام از آنها در يك اتاق جداگانه زندگي كنند. هيچ كدام كاري به ارتباطات يا ترددهاي طرف مقابل ندارند و حتي خانم در فضاي مشترك خانه با حجاب تردد مي كند و اين سم بزرگي براي خانواده ها به شمار مي رود.

تربيت فرزنداني بي مسئوليت در خانواده هاي سرد

او معتقد است كه حضور بچه ها يكي از مهم ترين دلايلي است كه سبب مي شود زن و مرد با وجود جدا شدن باز مجبور باشند با اين شرايط ازدواج كنند و ادامه مي دهد: «در چنين شرايطي فرزندان كاملا بي مسئوليت بار مي آيند و به جاي آنكه در برخورد با مشكلات به دنبال راه حل درست باشند، به دنبال دور زدن ماجرا مي افتند و اين مي تواند آينده آنها را نيز با خطر مواجه كند. در واقع همين كه خانواده مرجعيت خود را از دست مي دهد و هر بار بحث و درگيري كه بين زن و شوهر رخ بدهد و هر دو به طلاق و حذف نام شان در شناسنامه هايشان رجوع كنند، مي تواند آسيب بزرگي به زندگي فرزندان وارد كند.

حكم طلاق صوري چيست؟

علي شاه صاحبي، وكيل پايه يك دادگستري درباره طلاق صوري مي گويد: «يكي از دلايلي كه افراد اقدام به انجام طلاق صوري مي كنند، بحث معافيت سربازي فرزند پسرشان است، به اين معنا كه از هم طلاق صوري مي گيرند و بعد از مدتي از هم جدا مي شوند.»

اما با اين وجود بايد افرادي كه به اين كار اقدام مي كنند اين را بدانند كه دريافت معافيت سربازي حتي براي خانواده هايي كه پدر و مادرشان واقعا از هم جدا شده اند نيز نيازمند شرايط ويژه اي است. به اين معنا كه او بايد تنها فرزند ذكور خانواده باشد و سرپرستي مادر و تامين هزينه هاي خانواده با او باشد در ضمن مادر هم نبايد تا زمان ١٨ سالگي فرزند ازدواج مجدد كرده باشد.

او توضيح مي دهد كه به دليل طلاق هاي صوري كه آمارش در سال هاي اخير بالا رفته است، قانوني به تصويب رسيده كه براساس آن فردي كه قصد دارد كارت معافيت از خدمتش را بگيرد، بايد ٣٠ ماه (دو سال و نيم) از تاريخ طلاق بائن و يا طلاق رجعي پدر و مادرش گذشته باشد. در اين مدت ٣٠ ماهه، صرفا معافيت موقت به فرزند تعلق مي گيرد و پس از ٣٠ ماه، اگر شرايط وجود داشت معافيت دائمي مي شود .

او به اين موضوع تاكيد مي كند كه با اين شرط در واقع تلاش مي شود تا از طلاق صوري جلوگيري شود. اگر هم تحت شرايطي مشخص شود كه طلاق صوري بوده است، فرزند بايد به خدمت سربازي فرستاده شود.

شاه صاحبي يكي ديگر از دلايل طلاق صوري را فوت يكي از والدين و استفاده از بخشي از حقوق والد فوت شده مي داند و مي گويد: «اگر دختري پدر يا مادرش فوت كند، در صورتي كه شغلي نداشته و ازدواج نكرده باشد، مي تواند از بخشي از حقوق مستمري او استفاده كند، البته اگر دختر قبلا ازدواج كرده و سپس طلاق گرفته باشد نيز اين حكم قانوني درباره او كاربرد دارد و مي تواند با اثبات طلاق و عدم اشتغال به كار، از مستمري والد فوت شده خود استفاده كند.

اما براساس قانون اگر زني طلاق بگيرد و بعد زن و مرد به هم رجوع كنند، بايد بلافاصله اقدام به ثبت رجوع كنند. در غير اين صورت ممكن است به مجازات عدم ثبت رجوع از طلاق محكوم شود.

او تاكيد مي كند كه اين كار خلاف قانون بوده و سبب تضييع حقوق ديگران مي شود و مشكلات و معضلات زيادي را به دنبال مي آورد، به طور مثال ما نمونه اي داشتيم كه زن و مرد به طور صوري از هم جدا شده بودند و مدت كوتاهي پس از آن مرد بر اثر ايست قلبي از دنيا رفت و اين سبب شد كه زن از ارث و ميراث همسرش هيچ بهره اي نبرد.

در واقع با اين اتفاق رابطه توارث ميان زن و شوهر برقرار نمي شود و اگر مرد فوت كند، زن ديگر از او ارث نمي برد.

او ادامه مي دهد: «سازمان تامين اجتماعي در صورتي اقدام به برقراري مستمري براي زن مي كند كه آن زن شاغل نبوده و درآمدي نداشته باشد، همچنين ممكن است با روش هايي، صوري بودن طلاق را احراز كرده و به عنوان مثال با تحقيقات محلي پيگيري كند كه آيا زن و شوهر از هم جدا شده اند يا طلاق به صورت صوري بوده است.»

منبع: روزنامه شهروند
   تاریخ: ۱۳:۱۷ - ۲۳/۰۶/۱۴۰۱   بازدید: ۲۱۱