دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳

بازنگری در کارکرد اجتماعی خانواده ها
 
بازنگری در کارکرد اجتماعی خانواده ها محمد زینالی اناری
پژوهشگر اجتماعی

در دوره ای که سن زن و مرد گویای یکسری ویژگی ها است، هر نوع اتفاقی نیاز به تناسب با این ویژگی ها دارد. اگر ازدواج و طلاق در سنی خاص رخ دهد، در آن دوره سنی، فرد مستعد یکسری حالات و پیامدهای متناسب است. این پیامدها به طور مستقیم به سن و سال مرتبط نیست، بلکه ناشی از جای خالی تمهیداتی است که در این سنین مورد توجه جامعه ما قرار نمی گیرند. چه برای میانسال و چه جوان، در هر صورت لازم است که در مواجهه هر اتفاقی که برای شان محتمل است، تمهیداتی اندیشیده شود. درغیر این صورت و در مواقع بحرانی کار او با مشکل مواجه شده و از این میان برخی دچار آسیب می شوند.
آنچه در طلاق های زیر 25 سال مشاهده می شود، ضعف شدید کارآمدی اجتماعی است. اما این ضعف کارآمدی مخصوصاً برای زنان دقیقاً پس از طلاق هویدا می شود؛ چرا که پیش و پس از طلاق، نقش و کارکرد اجتماعی (بلوغ) آنها متفاوت می شود. در حالی که به نظر می رسد این زنان از آمادگی نسبی برای زناشویی برخوردارند، اما از آمادگی کافی برای نقش مستقل بهره مند نیستند. علاوه بر این، می توان در مورد آمادگی درصدی از آنان در خصوص زناشویی نیز تردید داشت.
زنان طلاق گرفته برای تبدیل شدن به نیروی انسانی ماهر و تأمین درآمد خود از این راه، باید راه طولانی ای بپیمایند و از دیوارهای بزرگی بگذرند تا بتوانند کارکرد اجتماعی لازم را ارائه کرده و از قبل آن زندگی خود را مدیریت کنند.
مهارت شغلی، محور اصلی مهارت های یک فرد است و افراد آسیب دیده، برای داشتن کارکرد اجتماعی سودآور، نیازمند مهارت های دیگری نیز هستند. با توجه به اینکه آموزش های فنی و حرفه ای، مهارتی و دانشگاهی در این دوره به مراتب متفاوت از دوره دانشگاهی در سنین جوانی است، جای خالی برنامه های بسیاری که برای جوانان عضو خانواده از سوی خانواده و برنامه های فرهنگی اجتماعی دانشگاه اجرا می شود، برای این گروه در نظر گرفته نشده و به سبب دغدغه ها، مشکلات و مسائلی که از زندگی روزمره بر ایشان تحمیل می شود عملاً جبران این برنامه ها ممکن نیست. اگرچه کلاس هایی به شکل مهارت اجتماعی و... در نظر گرفته شده است، اما جای خالی آموزش های بنیادی دوره جوانی را هیچ وقت پر نخواهد کرد.
خانواده هایی که در سنین پایین تری تشکیل می شوند، نیازمند حفظ توأم زندگی زناشویی و فراگیری کارکرد اجتماعی نیز هستند و در غیر این صورت، نه برای همه خانواده ها، بلکه برای درصدی از آنها که منتهی به طلاق می شوند، جابه جایی نقش شکل می گیرد. اگرچه برنامه های رسمی گروه غالب خانواده ها را در نظر می گیرد، اما نیازمند این است که با برنامه ای جامع مهارت های فنی، اجتماعی و فردی را برای تمام افراد، با ملاحظه ریسک های احتمالی زندگی زناشویی مورد توجه قرار دهد. رشد آمار طلاق، این موضوع را بیشتر گوشزد می کند و نیازمند این است که هشدارهای آماری مربوط به طلاق و آسیب های پس از آن مورد توجه قرار گیرند.
اگرچه نکته مهم برای طلاق های زیر 25 سال، جابه جایی نقش و اهمیت توجه به کارکرد اجتماعی به خصوص در مورد زنان طلاق گرفته است، اما طلاق در این سن، نشان می دهد که کارکرد اجتماعی افراد در ذیل خانواده نیز در این گروه مخدوش می شود. به بیان دیگر، آموزش روابط زناشویی، یا انتخاب همسر، پشتیبانی های اقتصادی، آموزشی و... برای خانواده های آسیب دیده، به خوبی انجام نگرفته و به همین سبب است که شاهد افزایش آمار طلاق در این سنین هستیم. در نتیجه نیازمند بازنگری در نحوه تعلیم و تربیت جوانان برای ازدواج، انتخاب همسر، تصاحب کارکرد اجتماعی و یادگیری زندگی زناشویی و تاب آوری در برابر فشارهای زندگی هستیم. به این صورت در دوره سنی زیر 25 سال، طلاق و ازدواج توجهی ویژه می خواهد، چرا که تشکیل خانواده نشان دهنده کارکرد اجتماعی بی نقص یا بلوغ کامل دو فرد بوده و جامعه آنها را به عنوان شهروندانی بی نقص و دارای مهارت های چند بعدی فرض می کند. علائمی که از طلاق زیر 25 سال دریافت می کنیم، نشان می دهد که توجه اساسی برای تشکیل خانواده سالم در شرایط عادی و حتی خانواده مستحکم و مقاوم در برابر فشارهای متعددی که در شرایط تحریم و بحران های متعدد با آن مواجهیم، نیازمند دقت و تفکر به مراتب بیشتری از وضع فعلی است. دگرگونی در جامعه ایرانی باعث شده است که خانواده ها با مسائل جدیدتری مواجه شوند و تشکیل خانواده روز به روز دارای جزئیاتی وسیع تر شود. لذا توجه نداشتن به جزئیات خانواده امروزی و بسنده کردن به روال های جا افتاده پیشین و اصرار بر نادیده گرفتن مشکلاتی که خانواده های در معرض آسیب با آن مواجهند، باعث می شود روز به روز اتفاقات جدید، آمارهای جدید و نگرانی های جدیدتری در خصوص زندگی خانوادگی پدید آیند. در این خصوص نیاز است که به سرعت و با دقت در خصوص آسیب های هشدار دهنده اندیشید و جامعه و نهاد پر اهمیت خانواده را از خطرات جدیدتری که در آینده ممکن است رخ دهد، مصون داشت.
منبع خبر:
روزنامه ایران
   تاریخ: ۰۴:۳۳ - ۰۲/۰۳/۱۴۰۲   بازدید: ۱۱۳