دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳

از هر 100 ایرانی یک نفر دچار اوتیسم است | چگونه بفهمیم کودک مان این اختلال را دارد یا نه؟ | برچسب هایی که به کودکان اوتیسم زده می شود
 
از هر 100 نفر ایرانی، یک نفر کودک یا بزرگسال دارای اختلال اوتیسم است اما خیلی از افراد و خانواده ها این موضوع را نمی دانند.
از هر 100 نفر ایرانی، یک نفر کودک یا بزرگسال دارای اختلال اوتیسم است اما خیلی از افراد و خانواده ها این موضوع را نمی دانند.

کودکان اوتیسم همشهری آنلاین - پروانه بندپی: بسیاری از خانواده ها حتی یک بار هم اسم «اختلال اوتیسم» به گوش شان نخورده و خیلی ها هم که درباره آن شنیده اند، نمی دانند علائم آن چیست و آیا فرزندشان دچار این اختلال هست یا نه؟

واقعیت این است که این اختلال که شامل 3 طیف خفیف، متوسط و شدید است، در دنیا و ازجمله ایران در حال افزایش است و لازم است جامعه بیشتر درباره آن بداند تا اگر کودکی دارای نشانه های اوتیسم بود، زودتر شناسایی و درمان شود.

اوتیسم (Autism)، یک اختلال عصبی - رشدی است که بخش های مختلف مغز در همکاری با یکدیگر دچار مشکل می شوند. این عارضه نتیجه اختلالی عصب شناختی است که بر کارکرد طبیعی مغز تاثیر می گذارد و رشد آن را در نواحی مربوط به ارتباط و تعامل اجتماعی دچار اشکال می کند. این اختلال در 3 سال اول زندگی بروز می کند و تا پایان عمر با فرد همراه است؛ درواقع قابل کنترل است اما قابل درمان نیست.

یکی از علائم مهم اوتیسم، ضعف فرد مبتلا در ارتباطات اجتماعی است. کودک مبتلا به اوتیسم با دیگران معاشرت نمی کند، بازی های یک نفره را ترجیح می دهد، کسی حق دست زدن به وسایل بازی او را ندارد، در تماس چشمی ضعیف است، اگر کسی او را به اسم صدا بزند واکنش نشان نمی دهد، در پاسخ به لبخند دیگران لبخند نمی زند، نمی تواند ارتباط غیرکلامی برقرار کند، نمی تواند مکالمه عادی را ادامه دهد، گاهی بی دلیل و بی موقع می خندد یا گریه می کند. اینها تنها بخشی از نشانه ها هستند و درضمن، همه علائم و نشانه ها هم در یک فرد دیده نمی شوند.

اوتیسم، یک اختلال ژنتیک است؟ شیوع اوتیسم در جهان و به تبع آن ایران در حال افزایش است. آمار اختلال اوتیسم در جمعیت جهان، یک به 60 و در ایران یک به 100 است؛ یعنی از هر 100 نفر در کشور ما یک نفر - کودک یا بزرگسال - به این اختلال دچار است.

این آمار را سید محمدعلی میری، مدیر بخش مطالبه گریِ انجمن اوتیسم ایران به همشهری می گوید و ادامه می دهد: براساس آمار سازمان ثبت احوال کشور، طی 2 سال گذشته 2 میلیون و 220 نفر متولد شده اند که اگر نسبت 1 به 100 را در نظر بگیریم، یعنی سالانه حدود 10 هزار نفر به جمعیت کشور با اختلال اوتیسم اضافه می شود. البته این عدد با توجه به آمار موالید در سال های آینده، ممکن است کمتر یا بیشتر شود.

میری می گوید: دلایل بروز اختلال اوتیسم هنوز ناشناخته است، اما هم عوامل ژنتیکی در ایجاد آن موثر است و هم عوامل محیطی. آلودگی هوا، پارازیت ها، مصرف سرب و جیوه موجود در غذا، استرس مادر در دوران بارداری و ارث عوامل اثرگذار در بروز این اختلال هستند.

این روانشناس کودکان استثنایی می گوید: اوتیسم مثل سندروم داون نیست که امکان تشخیص آن در دوران جنینی وجود داشته باشد و معمولا بعد از تولد تشخیص داده می شود.

ممکن است تا بزرگسالی متوجه این اختلال نشویم؟ آیا ممکن است تا بزرگسالی متوجه این اختلال در خود یا اعضای خانواده نشویم؟ میری در پاسخ به این سوال توضیح می دهد: بله، موارد زیادی داریم که افراد با انجمن اوتیسم تماس می گیرند و علائم خود را بیان می کنند و ما آنها را به روانپزشک ارجاع می دهیم و درنهایت متوجه می شویم که دارای اختلال اوتیسم هستند.

مدیر بخش مطالبه گریِ انجمن اوتیسم ایران می گوید: البته مواردی که فرد در بزرگسالی متوجه اختلال خود می شود، عموما در طیف خفیف قرار می گیرد. طیف متوسط و شدید در همان 3 سال اول زندگی قابلیت تشخیص دارد.

از این روانشناس کودک می پرسم ممکن است فرد بزرگسالی به اوتیسم مبتلا باشد و خودش متوجه بیماری اش نباشد؟ او پاسخ می دهد: تعریف اختلال بر اساس شرایط مشخص، واضح است. ممکن است تعدادی از نشانه ها را هرکدام از افراد داشته باشند اما فردِ دارای اختلال باید یک سری ویژگی ها داشته باشد؛ مثلا بازه زمانیِ بروز علائم باید در نظر گرفته شود. همچنین باید بررسی کرد که نشانه ها به خاطر مصرف دارو یا براثر تروما یا آسیب نبوده نباشد. مثلا ممکن است کسی، عزیزی از دست داده باشد، یا صحنه وحشتناکی مثل سیل و زلزله و ... را تجربه کرده باشد و آن علائم در یک بازه زمانی، خود را نشان دهد و بعد هم تمام شود. بنابراین بازه زمانی مهم است. نکته دیگر اینکه، این نشانه ها باید حداقل بر دو حوزه از حوزه های زندگی فرد - کودک یا بزرگسال - اثرات منفی بگذارد تا بتوانیم بگوییم فرد دچار اختلال اوتیسم است.

برچسب هایی که به کودکان اوتیسم زده می شود از آنجا که اختلال اوتیسم هنوز در کشور ما ناشناخته است، مدارس و خانواده ها کودک دچار اختلال اوتیسم را تشخیص نمی دهند و برای همین، برچسب های مختلفی مثل کم هوشی، بی دست وپا بودن، دست وپاچلفتی، بیش فعالی و ... به آنها می زنند.

دکتر مرتضی پودینه، متخصص اختلال اوتیسم از آمریکا و متخصص کاردرمانی و گفتاردرمانی در این زمینه به همشهری می گوید: دلیل این برچسب زدن ها این است که اختلال اوتیسمِ فرد در کودکی تشخیص داده نمی شود و اگر در کودکی شناسایی نشود، فرد را در بزرگسالی دچار مشکلات بیشتری خواهد کرد.

دکتر پودینه می گوید: ممکن است فرد اوتیسم به بزرگسالی برسد و همچنان از اختلال خود خبر نداشته باشد و خانواده هم چیزی در این باره نداند. متاسفانه این مورد در کشور ما خیلی زیاد است. بسیاری از خانواده های ایرانی از اختلال اوتیسم کودک خود خبر ندارند و تقصیری هم ندارند. چون متاسفانه این اختلال هنوز در جامعه ما ناشناخته است و نیاز به اطلاع رسانی و فرهنگسازی دارد.

همه علائم اوتیسم در یک کودک دیده نمی شود همه کودکان اوتیسم، تمام علائم این اختلال را یکجا ندارند. بستگی به سطح اختلال شان دارد که خفیف، متوسط یا شدید باشد. دکتر پودینه در این باره می گوید: ما نمی توانیم بگوییم همه آنها مثلا همه این 10 مشکل یا 10 نشانه را دارند. اما همه آنها بدون استثنا معمولا در عملکردهای شناختی و فکری دچار مشکل هستند. مثلا کودک اوتیسم در مقایسه با کودک معمولیِ هم سن خودش خیلی پایین تر است، یک سری مهارت های اولیه ذهنی و شناختی را ندارد. مثلا غذا خوردن و لباس پوشیدن مستقل را اصلا بلد نیست، هوش کمتری دارد. البته تعداد زیادی از اینها می توانند وارد دانشگاه شوند و تحصیلات عالیه داشته باشند، ازدواج کنند و درآمد خوب داشته باشند اما اکثر اینها از نظر عملکرد هوشی در گروه کم توان قرار می گیرند.

این متخصص اوتیسم کودکان درباره دیگر علائم این اختلال توضیح می دهد: این افراد در تقلید از دیگران دچار مشکل هستند. مثلا شما دستت را بالا بگیر و از او بخواه که او هم دستش را بالا ببرد؛ نمی تواند. در حیطه کلامی هم خیلی ضعیفند و ممکن است اصلا کلام نداشته باشند. بعضی از آنها تا سن مدرسه حرف نمی زنند. نکته مهم دیگر این است که یک چیز را زیاد تکرار می کنند؛ یا به صورت کلمه و آوا یا با حرکت دست مثلا.

افراد دارای اختلال اوتیسم، علائم دیگری هم دارند. مثلا اغلب آنها اختلال خواب دارند و شب ها خواب درست و کافی و مناسبی ندارند. یا نسبت به چیزی زیاد از حد یا کمتر از حد معمول واکنش نشان می دهند. دکتر پودینه می گوید: مثلا می بینید کودک اوتیسم اصلا ترس از ارتفاع ندارد و واکنشی به آن نشان نمی دهد. از آن طرف ممکن است شما تهویه را روشن کنید و او از شدت ترس به هم بریزد. البته همه این افراد، تمام علائم گفته شده را یکجا در خود ندارند.

چطور متوجه اختلال اوتیسم در کودک خود شویم؟ والدین برای آن که بتوانند کودکِ دارای اوتیسمِ خود را به موقع نزد پزشک متخصص ببرند، باید بتوانند این اختلال را تشخیص دهند.

میری، مدیر بخش مطالبه گریِ انجمن اوتیسم ایران در این زمینه توضیح می دهد: بهتر است خانواده ها تا زیر 2 سال حواس شان به علائم رشدی کودک شان و زنگ خطرها و علائم هشداردهنده باشد و آنها را جدی بگیرند. ما دنبال این هستیم که تشخیص گذاری را زیر 2 سال انجام دهیم اما سنی که در حال حاضر برای تشخیص در نظر گرفته شده، زیر 3 سال است.

این روانشناس کودکان استثنایی می گوید: ما «سن طلایی رشد» داریم که تا 5 سالگی است و تاکید زیادی وجود دارد که افراد مبتلا در این سنین شناسایی شوند تا سریع تر مداخلات را دریافت کنند. مواردی داشته ایم که طیف متوسط ما وارد طیف خفیف شده، مستقل شده مدرسه رفته و ... . از آن طرف هم اگر شرایط محیطی برای فرد مبتلا فراهم نباشد، ممکن است فرد عقب گرد کند و از طیف خفیف وارد طیف شدید شود، یا از طیف متوسط به طیف شدید برسد. پس سن طلایی مهم است و خانواده ها باید به این مهم دقت داشته باشند.
منبع خبر:
همشهری
   تاریخ: ۱۰:۳۷ - ۱۲/۰۶/۱۴۰۲   بازدید: ۸۲