دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳

رد پای اختلالات روانی در جراحی های زیبایی!
 
خبرگزاری فارس - گروه سلامت: این روزها بازار جراحی های زیبایی روبه افزایش است و علی رغم هزینه های بالای این نوع عمل ها باز میل و رغبت بسیاری افراد به ویژه دختران و زنان و مردان جوان روبه فزونی است. این نوع عملها به کلی تلاشی درمانی است برای زیباترشدن چهره  افراد ؛ به طوری که جراحان این رشته با دریافت هزینه های زیاد تلاش دارند چهره مخدوش شده و به اصطلاح غیر تحمل فرد را با تیغ جراحی خود سرو سامان دهند.

  این بخش از افراد جامعه در تمایل به انجام جراحی زیبایی دلائل نسبتا موجهی دارند اما بخش زیادی از مراجعه کنندگان به کلینیک های جراحی زیبایی به نوعی با اعتیاد و وسواس خاص نسبت به چهره خود هرروز سعی در ترمیم چهره خود را دارند و چنینی افرادی با نوعی اختلالات روانی دست به گریبان هستند. امروزه روانشناسان و روانپزشکان اعتقاد دارند بخش زیادی از مراجعات مردم برای جراحی های زیبایی ضرورتی ندارد ، بلکه به علت مشکلات روانی و زشت پنداری افراد از خود است.

در همین راستا با سمانه سادات هاشمی طاری؛ روانشناس به گفت وگو نشستیم که در ادامه مشروح آن را می خوانید:

جراحی های زیبایی اخیراً خیلی در کشور رواج پیدا کرده است. آیا قبل از هرگونه عمل زیبایی نیاز به مشاوره روانشناسی وجود دارد؟

در بیشتر کشور های پیشرفته برای این که مطمئن شوند که این عمل لازم است یا خیر به روانشناس مراجعه می کنند اما در ایران درگیر دو حوزه هستیم. یکی اصرار خود شخص برای جراحی زیبایی است که می تواند یک اختلال باشد مثل اختلال روانی بادی دیسمورفیک (خود زشت پنداری) که یک بخشی از این اختلال در دسته بندی وسواسی _ اجباری قرار می گیرد و به شخص از طرف روانش تحمیل می شود. شخص یک تصویر ایده آل دارد و می خواهد شبیه آن شود. این که این تصوی ر ایده آل از کجا و چگونه آمده است، بخاطر همین نیاز به روان درمانی فردی دارد. در گروه های روان درمانی نمی توان روی تصاویر ایده آل تمرکز کرد.

چون هر شخصی تصویر ایده آل خود را دارد. این که تصویر ایده آل چگونه و کجا تشکیل می شود یک بحث تخصصی است و به کسی که کار روانکاوی و مشاوره انجام می دهد برمی گردد.

بگذارید برایتان مثالی بزنم، افسانه دیس مورفیا خیلی جالب است. یک دختری به نام دیس مورفیا که پدر و مادرش او را به پرستاری سپرده بودند که او را هر روز به معبد هلن می برد که در آن از این زشتی و نقصی که فکر می کردند دارد، نجات پیدا دهند و هلن تصمیم می گیرد که به دعای آن ها پاسخ مثبت دهد و این شخص را نجات دهد و او به زیباترین دختر تبدیل می شود. این چیزی است که در اسطوره دنبال می کنیم و اختلال جدیدی نیست.



یعنی افراد تصور می کنند که زیبا نیستند؟

نقصی وجود دارد که می تواند خیالی و غیرواقعی باشد و شخص در دنیای تصور خودش به دنبال آن بگردد و آن را در فیزیک و بدن خودش پیدا کند و بگوید این باید تغییر کند. آیا آنچه که باید تغییر کند آن قسمت از بدن است یا آن تصویر؟وقتی تصویر روانی، با تصویر واقعیت جسمی هماهنگ نباشد می خواهد که جسم را تغییر دهد که نزدیک به تصور خیالی خودش شود و در نتیجه به سبد خانواده تحمیل می شود که اگر این جراحی را انجام دهم دیگر هیچ اشکالی برای من وجود دارد. مثل جراحی بینی که خیلی زیاد شده و متأسفانه بر سر این موضوع جان خود را هم از دست می دهند.

یکی از بازی های روانی، بازی عیب جو است. شخص می گردد و فقط معایبی که در خودش یا دیگران است را پیدا می کند. یعنی از وضعیت افسرده کودک درون سرچشمه می گیرد و از کسی که بیرون است مثل پزشک که به صورت والد (بیرونی ) در نظر گرفته می شود تقاضای جراحی زیبایی می کند. (شبیه افسانه دیسمورفیا) و هدف کسب اعتماد به نفس است و ارضای هوس های کودک درون برای رفع افسردگی. می خواهد تصویر خیالی که می خواهد با بدن خود منطبق کند. در اینجا لازم به مراجعه است. ما باید اینجا ارجاع به متخصص روان لازم است سؤال این است که شبیه چه کسی می خواهی بشوی؟ چرا می خواهی این عضو بدن را جراحی کنی وقتی که ظاهر این بینی خوب است؟



اگر بخواهیم خیلی گسترده تر نگاه کنیم در مجله های معروف دنیا مثلاً یک شخص با یک بینی بزرگ را مدل کرده اند. پس در وجود او زیبایی دیگری نهفته است یا شاید می خواهند این مرز ها را بشکنند اما متأسفانه در کشور ما هنوز جا نیفتاده است و همه از مدل شدن این شخص ایراد گرفته بودند در صورتی که مدل، شکل خاصی ندارد و هر کسی می تواند مدل باشد به شرطی که یک سری خصوصیاتی را پر کند که قطعاً یکی از آن ها ظاهر و بینی نیست.

چرا برخی افراد با اینکه پزشک به آنها اعلام می کند که نیازی به جراحی زیبایی ندارند به انجام این کار اصرار دارند؟

در بحث بازی عیب جو، شخص در بخش نوازشی خود می خواهد این نوازش ( درک وجود خودش از نگاه دیگری، ) و کودک درون افسرده خود را التیام دهد. اگر پزشک بگوید که بله تو باید جراحی کنی که با خوشحالی می روند و عمل می کنند. خیلی اوقات است که از این دکتر به دکتر می روند تا یک دکتری بگوید نیاز به جراحی داری. جالب است که باز اکثرا از جراحی هم راضی نیستند ولی در ظاهر، تأیید دیگران را ازبیرون می گیرد

در جامعه ای که همه این کار را انجام می دهند خیلی سخت است که کسی عمل نکند و مقاومت و تابوشکنی کند. این اختلال دیس مورفیا قبلاً بیشتر روی خانم ها بود و در حال حاضر در آقایان نیز پیدا می شود.

در بخشی از این بازی روانی عیب جو شخصی وقتی به بیمارستان مراجعه می کند مورد مراقبت های پزشکی و پرستاری قرارمیگیرد، مراقبت هایی که همیشه دوست داشته دریافت کند به این دلیل که کودک درون او التیام نیافته است. او حتی حاضر است که توسط جراح قسمتی از پوست بدنش پاره شود اما باز هم همان مراقبت و پرستاری را در خانه هم دریافت کند. در اصل تمام پیوند های صمیمی دنیای اطرافش بریده شده و فقط تسلیم جراح می شود. یعنی شخص ارتباط واقعی که باید در بیرون داشته باشد را نمی تواند بگیرد.



پاره شدن صمیمیت در بیرون و گرفتن صمیمیت با جراح با هم پیوند نوازشی دارد که شخص دریافت می کند بخاطر همین خیلی لازم است که شخص حتماً مراجعه کند. چون ما مرحله به مرحله که پیش می رویم متوجه می شویم که همین طور است. این صمیمیت را شخص در بیرون و با اطرافیانش احساس نمی کند. صمیمیت چیزی فراتر از با هم نشست و برخاست کردن است. به خاطر همین آدم ها در بازی عیب جو گیر می کنند. و دیگران هم به او می گویند مثلاً چقدر خوشگل شدی و...

ما در هربازی سه مرحله را در نظر می گیریم. درجه 3 این بازی هم حتی شکایت از پزشک ها است که منبع درآمدشان بشود که از قاضی می خواهد که حقش را بگیرد. کدام حق در جایی که خودش خواست جراحی شود. یعنی دوباره دنبال نوازش می گردد.

اگر ما بخواهیم بالغانه تصمیم بگیریم باید چه اقدامی انجام دهیم؟

اگر ما بخواهیم بالغانه تصمیم بگیریم و ببینیم وضعیت بدن و روان ما چگونه است، حتماً قبل از این که با خودمان یک بازی به نام عیب جو را شروع کنیم، باید به متخصص روان مراجعه می کنیم. یعنی در اصل شخص با خودش وارد بازی می شود و بعد به تدریج اطرافیان را وارد بازی می کند. مثلاً به پدرش یا همسرش می گوید پول جراحی را بده. در مرحله آخر هم همان طور که گفتم می تواند خودِ جراح را وارد کند و از آن یک منبع درآمدی بسازد از این پرونده ها کم نداریم.

این جراحی های زیبایی چقدر می تواند اعتماد به نفس را در افراد بالا ببرد؟

این موضوع فقط برای یک هفته می تواند باشد و بعد از آن افول می کند زیرا تصویر واقعی نیست. با یک خیال غیرواقعی، شخص می خواهد همانندسازی کنند و خودش را به ایده آل خیالی نزدیک کند. این ایده آل چگونه است کسی نمی داند. فانتزی بر واقعیت حکم می کند و افراد آن نقابی را به صورت می زنند که ب هایش را با جسم خود پرداخت می کنند.



آیا افراط در جراحی زیبایی نشان دهنده اختلال روانی افراد است؟

نمی توان برچسب زد و تعمیم داد اما می تواند نشان دهنده اختلال روانی افراد باشد. که در بخش بالا به آن اشاره شد. اضطراب هم درمان دارد زیرا تکرار می شود. در واقع شخص با عمل های جراحی زیاد، اصالت وجودی خود را نقض می کند (چون چهره به ژنتیک برمی گردد) و آن تصویر ایده آل بر واقعیت حکم رانی می کند.

آیا مراجعه کنندگانی دارید که از عمل های زیبایی و تکرار آن ها پشیمان شده باشند؟

بله زیاد هستند. وقتی مثلاً تزریق ژل انجام داده و لبش کج شده است بعد از این که تحلیل می شوند از خود می پرسند چرا این کار را کرده اند ممکن است آن تصویر ایده آل شخصیت کارتونی مانند سیندرلا باشد.

افرادی که جراحی زیبایی مکرر انجام می دهند با افراد عادی از لحاظ روانی چه تفاوتی دارند؟

نمی توانم به طور قطع بگویم. زیرا باید فردی بررسی شود اما صحبت های دیگران ممکن است باعث گسترش این جراحی ها شود شخصی که می بیند همه در یک مکانی جراحی پلاستیک انجام می دهند تحت تأثیر قرارمیگیرد. البته الان متأسفانه از سن پایین و در مدارس دیده می شود.

این موضوع به آموزش های مدرسه نیز برمی گردد. البته کودکان به تصویر اولیه بیشتر می چسبند. باید به بخش گفتاردرمانی و روان درمانی گفتارمحور مراجعه کند. آن تصویر ایده آل باید به کلام آغشته شود.

مشاور یا روان درمان گر در مدارس می توانند در این زمینه مفید واقع شوند. بچه ها باید به سمت اندیشیدن و فکر کردن بروند زیرا همان اتاق عمل رفتن و جراحی و بدن را دست تیغ جراحی سپردن خودش می تواند فرد را در فکر فرو ببرد که آیا این کار لازم است؟



 

عده ای برای جذب همسر سراغ جراحی های زیبایی می روند. این کار چقدر می تواند روی رابطه زوجین تأثیرگذار باشد و آیا باعث بهتر شدن رابطه می شود؟

جوابش می تواند منفی باشد زیرا این جذابیت ها تا اندازه ای پاسخگو است. بعد از آن زمان دیگر بخش زنانگی و مردانگی اهمیت دارد. یک زن چقدر می تواند زنانگی و یک مرد مردانگی داشته باشد؟ چقدر نیاز به دیده شدن در این حیطه نسبت به هم دارند؟ چقدر نوازش کلامی و غیر کلامی بین زوجین رد و بدل می شود؟ بخش زنانگی و مردانگی با ظاهر درست نمی شود. یک مرد اگر در بخش مردانگی خودش احساس موفقیت یا خوشحالی کند باید شوق برگشتن به خانه را داشته باشد. این تنها با ظاهر و لباس نیست باید شوقی برای ارتباط وجود داشته باشد. این جراحی ها بیشتر برای دیده شدن لحظه ای است و ارتباط گرفتن خیلی ربطی به این ظواهر ندارد. دیده شدن یعنی همان نوازش که تا کجا می تواند پیش برود نمی دانیم.

پایان پیام/
منبع خبر:
خبرگزاری فارس
   تاریخ: ۱۰:۳۸ - ۱۳/۰۶/۱۴۰۲   بازدید: ۷۴